Başta kanser, diyabet, parkinson olmak üzere günümüzde tedavisinde güçlük yaşanan birçok hastalığa karşı kök hücre naklinin, gelecekte en uygun tedavi yöntemi olacağı öngörülüyor.

Günümüzde kan, lenf ve bazı çocukluk kanserleri ve kalıtsal kan hastalıkları ile kalp krizi sonrası ölü kalp dokusunun onarımı için kök hücre tedavisi yapılıyor. Üstelik kök hücrelerin gelecek yıllarda bugün için tedavisi zor olan birçok kronik hastalıkta kullanılabilmesi araştırmaları da sürdürülüyor.

l Kök hücre (özellikle embriyonik kök hücre) tedavisine neden bu kadar umutla bakılıyor?

Kordon kanı ve kemik iliğinden elde edilen kök hücreler ile tedavi edilebilen hastalıkların sayısı artmaya devam ediyor. Bilimadamları bu çalışmaların yanı sıra embriyonik kök hücre tedavileri konusunda da çeşitli çalışmalar yapıyorlar. Bu kök hücreler her türlü dokuya dönüşme kapasitesine sahip oldukları için, beyin hastalıkları, felç, diyabet, karaciğer hastalıkları, kalp-damar hastalıkları, parkinson gibi bugüne kadar tedavisi bulunamayan hastalıkların tedavisinde büyük umut vaat ediyorlar. Ancak embriyonik kök hücre tedavileriyle ilgili sorunlar da mevcut. Her tür hücre tipine dönüşebildikleri için organizasyon bozulduğunda tümörlere de dönüşebiliyor. Bu hücreleri kullanan tedavilerin başlaması, beş yıldan fazla zaman alabilir.

l Kök hücre nakli ile diyabet tedavisi mümkün olabilecek mi?

Tip1 diyabet konusunda araştırmalar yapılıyor. Farelerde insülin üretilmesi sağlanabiliyor. İnsanlarda yeterli araştırma henüz yapılmadı. Ancak embriyo kök hücrelerinin insanda bu alanda kullanılacağı düşünülüyor.

l Spastisite hastalığında kök hücre tedavisi kullanılabilir mi?

Beyin hasarı yapan hastalıklarda kök hücre araştırmaları oldukça yoğun, ancak sonuçlanmış insan çalışmaları henüz yok.

l Hipertansiyon, obezite gibi hastalıklar kök hücre ile tedavi edilebilecek mi?

Bunlar sistemik ve tedavisi mevcut hastalıklar. Bu nedenle kök hücreyle tedavileri zor.

l Peki ya meme kanseri?

Kanser, kök hücre araştırmalarının farklılık yaratacağı bir alan. Meme kanserinin kanser kök hücrelerinden oluştuğu anlaşıldı ve bu yolla tedavisine gidildi. Bu sayede yeni ilaçlar geliştirilebilecek ve yeni kanser tedavileri alanında kullanılabilecek.

l Omurilik felci tedavisinde kök hücre kullanılıyor mu?

Omurilik felci ile ilgili umut verici çalışmalar yapılmakla birlikte birçok çalışma henüz deney aşamasında... Omurilik felcinin insanda kök hücre ile tedavi edildiği ise bilimsel olarak henüz kanıtlanmadı. Ancak hayvanlarda umut verici çalışmalar yayınlandı.

l Kök hücre tedavileri her geçen gün duyuldukça, henüz tedavisi olmayan bir çok hasta umutlanıyor ve arayış içine giriyor. Umutlanmak için erken mi?

Belli hastalığa sahip iki kişi için tedavi seçenekleri farklı olabilir. Birisinde kök hücre nakli gerekirken, diğerinde ilaç tedavisi daha uygun görülebilir. Kök hücrelerle ilgili veya herhangi bir yeni tedaviyle ilgili en iyi bilgi, kendi doktorundan alınmalı.

Hazırlayan: Mesude ERŞAN